Aan de slag met HNW

Dik Bijl - Aan de slag met Het Nieuwe Werken (HNW) (Hardcover of gratis pdf-bestand)

"Van kennis is macht naar kennis delen geeft kracht" (Dik Bijl)


site : www.aandeslagmethnw.nl

(samenvatting!)
Deel 1 - Het Nieuwe Werken
1. Waarom is HNW nodig?
Om zinvoller, effectiever, efficiënter, ondernemender en plezieriger te kunnen werken. Sleutelbegrippen zijn vertrouwen & loslaten en vrijheid & verantwoordelijkheid.
Ontwikkelingen die verantwoordelijk zijn voor de complexe en dynamische wereld zijn: technologie, globalisering, overvloed en individualisering.
Creativiteit en empathie kunnen (nog) niet geautomatiseerd worden en dus hebben organisaties daar keihard mensen voor nodig.
De digitalisering van de informatie verandert ook de aard van het werk.
2. Wat is HNW nu eigenlijk?
HNW is een visie om werken effectiever, efficiënter en plezieriger te maken. De medewerker moet ruimte en vrijheid krijgen om te bepalen hoe en met wie hij werkt: ICT ontwikkelingen maken dit technisch mogelijk en maatschappelijke ontwikkelingen maken het wenselijk.
In HNW is het proces er ter ondersteuning van het unieke werk van de mens: een goed gestructureerd en grotendeels geautomatiseerd proces maakt de mens niet overbodig, maar speelt hem juist vrij om zijn menselijke vermogens (kennis, analyse, creativiteit, empathie) in te zetten.
Als organisatie moet je zien te bewerkstelligen dat de mens het beste van zichzelf geeft in zijn werk voor de organisatie.
Strategie van HNW: het zet de medewerker centraal en bekijkt wat die medewerker allemaal nodig heeft om zijn werk goed of nog beter te kunnen doen.
HNW: waarom doet dit nog niet iedereen? Angst voor het onbekende en wantrouwen naar de medemensen. Angst is een slechte raadgever en wantrouwen meestal ongegrond, maar ze hebben grote invloed op ons denken.
Burning platform: velen veranderen alleen maar als het echt moet; als het ze te heet onder de voeten wordt.
Wat HNW niet is:
* "Oh, dus HNW is thuiswerken": nee, HNW is erken waar, wanneer en hoe jij wilt
* "HNW is vrijheid, blijheid": inderdaad, maar HNW verlangt ook iets terug: verantwoordelijkheid.
* "HNW is een ordinaire bezuinigingstruc verpakt in een mooi verhaal": een positieve bijwerking van HNW is geld besparen. Het instant houden van het industriële denken kost heel veel geld, energie en mentale gezondheid.
* "HNW laat mensen gewoon langer werken. Je moet overal en altijd beschikbaar zijn": zeker niet - scheiding tussen leven en werken opheffen door mensen in staat te stellen overal en altijd te kunnen (samen)werken (dit betekent niet dat dat ook moet = eigen verantwoordelijkheid)
HNW is niet voor iedereen: niet elk werk kan tijd- en plaatsonafhankelijk gedaan worden (bijv. loodgieter). Maar voor een steeds groter deel van de werkende bevolking geldt dat ze vnl. met hun hoofd en met informatie werken.
3. Wat komt erbij kijken? (1)
Vier hoofdgebieden van HNW:
ICT, fysieke werkomgeving, organisatie en mentaliteit van de mens. Deze gebieden hangen onlosmakelijk met elkaar samen.
ICT: het gaat in hoofdzaak om het centraal stellen van de mens en die mens voorzien van ICT-middelen die hij nodig heeft om zijn werk beter, efficiënter en prettiger te kunnen doen:
* tijd- en plaatsonafhankelijk (samen)werken
* automatiseren standaardwerkzaamheden
* zakelijk toepassen van Web 2.0 technologieën
Fysieke werkomgeving:
a. een effectief kantoor: concentratiewerkplekken en communicatiewerkplekken: flexibiliteit, geen vaste werkplekken
b. een efficiënt kantoor: hoeveelheid vierkante meters en de bezettingsgraad van de beschikbare werkplekken
c. het kantoor als ontmoetingsplaats: de plaats waar je formeel en informeel met elkaar afstemt
d. het kantoor als visitekaartje: reputatie en uitstraling voor medewerkers, maar zeker ook voor de buitenwereld
Telewerken: op afstand werken : incidenteel ('s-avonds, weekend) / structureel (één of meer dagen van huis uit werken)
Smart Work Center (Almere): een generiek satellietkantoor voor medewerkers die in Amsterdam e.o. werken, maar in Flevoland wonen.
Green desk: flexkantoor, "groeien door te delen"
Draadloos Groningen: een project om overal in de Groningse binnenstad draadloos internet aan te bieden.
4. Wat komt erbij kijken? (2)
Organisatie: een organisatie is een set van zes bouwstenen: strategie (missie), structuur, cultuur, mensen, middelen en resultaten.
Als de bedrijfsprocessen goed en efficiënt zijn geregeld, komt er meer tijd en ruimte voor de competenties van de mens.
Het aantal regels en procedures moet in de organisatie van HNW verregaand worden teruggebracht: een heldere, eenvoudige gezagslijn waarbij het voor iedereen duidelijk is voor wie waarvoor verantwoordelijk is.
Bij de cultuur van de organisatie gaat het om twee hoofdonderdelen: kernwaarden van de organisatie en het leiderschap.
De leider moet zorgen dat de managementstijl van de organisatie verandert van 'command & control' naar 'coördineren & cultiveren'.
De manager moet beginnen met vertrouwen & loslaten, zodat de medewerker meer vrijheid & verantwoordelijkheid krijgt. Een resultaatafspraak geeft houvast (voorwaarde: de resultaatafspraak is wederzijds overeengekomen).









Hoe kan een medewerker meer inzicht in zichzelf krijgen:
* 360 graden feedback: medewerker krijgt via een standaardvragenlijst gestructureerde feedback van alle mensen met wie hij werkt. De antwoorden geven hem inzicht hoe anderen tegen hem aankijken.
* personal assesment: medewerker krijgt een dieper inzicht in zijn eigen voorkeurstijlen of gedragskenmerken. De medewerker vult zelf de vragenlijst in.
Als de medewerker een ondernemer wordt, dan verandert de rol van manager in die van coach en ondersteuner langs de zijlijn. De medewerker is een duurzaam productiemiddel en de manager moet regelmatig een check doen hoe het met dat middel gaat (HNW-manager is meer een mensenmanager dan een zaakmanager).
5. Wat levert het op?
Dat begint met eerst vast te stellen wat de organisatie als een goed resultaat beschouwt. Afhankelijk van het existentiële organisatiemodel (Angelsaksisch of Rijnlands) kom je tot verschillende resultaatverwachtingen tav HNW.
Angelsaksisch model: een grotere winstgevendheid. Rijnlands model: een aantal resultaten bereiken, maar niet noodzakelijkerwijs allemaal (doelstellingen halen, tevreden klant, tevreden medewerker, toegenomen reputatie en duurzaamheid). De verwachting is dat meer tevreden medewerkers een hogere productiviteit hebben. Meer tevreden medewerkers, klanten en partners verhogen ook de reputatie van de organisatie: heeft ook positieve uitwerking op de arbeidsmarkt.
Bijwerkingen van HNW:
* verzakelijking (ivm het maken en sturen op resultaatafspraken)
* solistisch gedrag ( zzp-ers: ieder werkt voor zichzelf)
* de sociale cohesie gaat verloren ("het wij-gevoel gaat verloren": spreek met elkaar een fysiek of sociaal minimum af)
* geen scheiding tussen werk en privé: deze vervaging heeft z'n voordeel (overdag andere verplichtingen, dan 's-avonds werken)
* mensen stoppen niet meer met werken (HNW wil juist de betrokkenheid vergroten).







Deel 2 - Aan de slag
6. Organisaties die het doen
HNW is vooral favoriet bij financiële instellingen (o.a. Interpolis), omdat zij nagenoeg bestaan uit kenniswerkers. HNW kom je ook veel tegen bij ICT (o.a. Microsoft), daar vind je vaak hoger opgeleide kenniswerkers.
Ook grote multinationals zijn hard aan de slag met HNW (ook internationaal), zoals TNT en Philips. Ook de publieke sector raakt hevig geïnteresseerd in HNW: diverse ministeries, Belastingdienst, de politie en UWV. Daarnaast ook verenigingen en stichtingen (bijv. ZLTO) en tzt BMB??
7. Beslissers die het willen
Het invoeren van HNW in een organisatie is een langdurig, complex, multidisciplinair en ingrijpend veranderproces. In dit hoofdstuk komen mensen aan het woord die zich uitspreken over hun motivatie om HNW in hun organisatie in te voeren en hoe ze het proces van invoering voor zich zien.
8. Rabo unplugged
In dit hoofdstuk de gedetailleerde bespreking van de invoering van HNW. Medio 2010 wordt het nieuwe bestuurscentrum van 25 verdiepingen opgeleverd. Het gebouw heeft 2400 werkplekken voor ongeveer 3400 medewerkers. Het gebouw wordt vanuit het concept vergeleken met een stad: met een plein, wijken en kleine straatjes. De benedenverdieping is de Grote Markt. Hier ligt de nadruk op ontmoeten, kennis delen, netwerken, eten, enz. De verdiepingen daarboven zijn de buitenwijken, die op hun beurt een wijkcentrum hebben. De Grote Markt en de pleinen zijn vooral gericht op samenwerking, terwijl op de gewone verdiepingen individuele activiteiten centraal staan.
9. Microsoft: de reis
10. SNS Reaal, UVIT en Interpolis
 
11. Conclusies
* De opstart: voor veel organisaties is een op handen zijnde verhuizing naar een nieuw hoofdkantoor de aanleiding om met HNW te starten.
Veel belangrijker dan een nieuw kantoorpand is het dat er iemand is die HNW gaat oppakken en najagen vanuit een persoonlijke overtuiging en drive.
Externe expertise binnenhalen om te helpen bij het overtuigen van het hoofd van de organisatie en bij het opstellen van een visie- of ambitiedocument.
* De aanpak: het realisatietraject start. Methode: zie schema










* Betekenis en resultaat: vrijheid en flexibiliteit van medewerkers worden sterk gewaardeerd, evenals het beter kunnen combineren van werk en privé.
12. Zelf aan de slag!
Wat moet je doen om HNW in je eigen organisatie van de grond te krijgen? Vijf fasen:
a. overtuig het hoofd
b. creëer visie en ambitie
c. ontwerp de doelomgevingen en communiceer
d. implementeer, evalueer en pas aan
e. houd scherp en ontwikkel